Karakter boyutu: 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto

ÜNİVERSİTELERDE PATENT

ÜNİVERSİTELERDE PATENT31 Aralık 2014 Çarşamba 16:41

.

 

ÜNİVERSİTELERDE PATENT

 

PROF. DR. BAYRAM SADE

KONYA TEKNOKENT A.Ş.

YÖNETİM KURULU BAŞKANI

 

Kurumların kendi etki değerlendirmeleri yanında, kurum dışı değerlendirmeler ve endeks çalışmaları da, tarafsızlık içerisinde kurumların ilgili konuda kendi pozisyonlarını görmeleri, revizyon stratejileri, ve gelişim planlarını yapmaları açısından hayati öneme sahiptir.

Ülkemizde bu tür değerlendirmeler son derece yetersiz iken, son yıllarda değişik endeks çalışmalarının, farklı kurumlarca yapılması anlamlı gelişmeler olarak değerlendirilmiştir. Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Endeksi, Girişimci ve Yenilikçi Üniversite Endeksi bunlardan sadece bir kaçı. Yenilerinin eklenerek artması gereklilikten öte zorunluluk olarak görülmektedir.

Üniversitelerin Girişimcilik ve Yenilikçilik kapasitelerini ortaya koymayı amaçlayan endeks çalışmasının sonuçları bu yıl 3. kez açıklandı. Endeks  “ Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Yetkinliği”, “ Fikri Mülkiyet Havuzu”, “ İşbirliği ve Etkileşim”, “ Girişimcilik ve Yenilikçilik Kültürü”, “ Ekonomik Katkı ve Ticarileşme” ana başlıklarında, çok sayıda alt bileşenin sorgulanması ile oluşturulmaktadır.

 

Bunlar yukarıdaki yazılış sırası ile ikinci ve dördüncü boyuta %15, Birinci boyuta %20, üçüncü ve beşinci boyuta %25 ağırlık verilerek belirlenmektedir.

Veriler, üniversitelerden toplanılmakta, YÖK tarafından TÜBİTAK’a iletilmekte, Fikri Mülkiyet Havuzu verileri üniversiteler tarafından TPE sistemine girilmekte, tüm veriler için kayıt istenmekte, gerekliliğinde ek bilgi, belge ve kanıtlar istenmektedir. Bildirilen ve girilen verilerin doğruluğu açısından kurumsal bir yaklaşım sergilendiği ortadadır.

 

Son zamanlarda bu endeksle ilgi değişik vasıtalarla yöntem ve içeriğe dayalı eleştirel yazı ve yorumlar dikkat çekmektedir. Örneğin verilerin üniversitelerdeki akademisyen sayıları dikkate alınarak normalize edilmesinin uygun olmadığını düşünen bazı üniversiteler, normalize edilmemiş verilerle alternatif endeksler yayınlamaktadır. Ana bileşenlerin ağırlıklarının uygun olmadığını ifade eden yorumlar, Fikri Mülkiyet Havuzu boyutunun patent sayısına endekslenmesinin doğru olmadığı ve ticarileştirilen patent sayısı, buluşa dayalı kurulan firma sayısı gibi parametrelerin ön plana çıkarılması gerektiğine dair değerlendirmelere rastlanılmaktadır.

Şüphesiz eleştiri ve öneri oluşturmak bilimin temelinde vardır. Ancak bunların başlamış ve üniversiteleri tatlı bir yarışa sokmuş, yenilerini de beklediğimiz etki ve değerlendirme çalışmaları akamete uğratacak boyuta ulaşmaması, makullükten uzaklaşmaması gerekir.

 

Bir gerekliliği ortaya koyar iken, diğer önemli bir unsurun anlamsızlaştırılması yanlışına düşmemek gerekir. Dünyada gelişmiş ülkelerin yıllık patent başvuruları yüzbinlerle ifade edilirken, bazılarının sayıları beş yüzbinleri geçip, milyona yaklaşmış Türkiye’nin patent başvurusu ise yaşanan olumlu gelişmelere rağmen yıllık henüz on bine ulaşmamış iken, bunu önemsizleştirmek, bu sahada kat edilmekte olan gelişmeleri akamete uğratmaktan öte bir anlam ifade etmez. Patent başvuru sayımızı arttırmak ve makul bir sürede yıllık yüzbin düzeyine ulaştırmak zorundayız.

 

Patent başvuru sayısını artırma hedefimiz, buluşların ticarileştirilmesi ve bunlara dayalı şirket kurulması çabalarını önemsizleştirmez. Ama bunu savunmak başvuru sayısını değersizleştirme çabasını anlamlı göstermez.

 

“Ulusal Patent başvuru sayısını artıralım, bununla birlikte; ticarileşmede ve buluşa dayalı şirket sayısında gelişme kat edelim anlayışının en doğru yaklaşım olduğunu düşünüyorum. Patent sayısı ve buluşa dayalı kurulan şirket sayısını da endekslerde değerini bulsun fikrini savunalım, ama bunlardan birisi önemsizdir demeden.”

 

Üniversite öğretim elemanlarının buluşları, mevcut yasaya göre şahıs buluşu kabul edildiğinden, verdikleri adres üniversite ya da çoğunlukla ikamet adresleri olabilmekte, bu uygulama da üniversite patent sayılarının net olarak belirlenmesinde engelleyici olmaktadır. Bunun düzeltilmesi yasal düzenlemeye bağlı olup, üniversiteleri patent sahibi yapacak hukuki düzenlemenin meclis gündeminde olduğu bilinmektedir.

 

Bununla birlikte TTO’ların veri derlemedeki gayretleri bu eksikliği büyük ölçüde ortadan kaldırabilir. Akademisyenlere ait patent başvuru verilerine sahip olan Üniversiteler, verileri TPE’ye girerek, adresin neresi olduğuna bakılmaksızın, fikri mülkiyet havuzlarındaki konumlarını realize edebilirler. Veri eksikliğini sadece mevzuat eksikliğine bağlamak doğru olmaz, üniversitelerin patent verilerine sahip olup, olmamaları da bunda etkendir.

 

Patent başvurusu konusunda farkındalık oluşturmuş, mekanizmalarını kurmuş, destek mekanizmasını oluşturmuş üniversitelerin patent başvurusu ve tescili konusunda önemli başarılara imza attıkları görülmektedir. Böylelikle akademisyenlere ait buluşların da, kayıt altına alınması, süreç yönetimi akabinde şirketleşme ve ticarileştirme desteklerinin verilmesi de bir döngü haline gelebilmektedir.

Bu sadece maddi kaynak ayrılarak geliştirilecek bir süreç olmayıp, bu süreç yönetimini de içeren organizasyonel bir yapıya, üniversite yönetimlerinin sürecin arkasında durma iradesine ihtiyaç duymaktadır.

Selçuk Üniversitesi Girişimci ve Yenilikçi Üniversite Endeksinde 2012 yılında 16’ncı, 2013 yılında 11’inci ve 2014 yılında 10’ncu olma başarısını göstermiştir. Selçuk Üniversitesi 2014 yılında açıklanan endekste Fikri Mülkiyet Havuzu boyutunda 1’inci, Girişimcilik ve Yenilikçilik Kültüründe 3’üncü olmuştur. Üç yıldır tekrarlanan ve giderek yükselen grafik üniversitenin bu konuda kat ettiği başarının istikrarının göstergesidir.

 

Konya Teknokent A.Ş. / SELÇUK TTO tarafından 2009 yılından beri Selçuk Üniversitesi yanında KOP Üniversiteleri akademisyenleri ve öğrencilerine yönelik uygulanan PADES (Patent Destek Programı) bu anlamda iyi bir kayıt, destek ve süreç yönetim modeli olup, desteklenen ulusal ve uluslararası (PCT) Patent başvuru sayısının 180’in üzerine çıkması da bunun en önemli göstergesidir. Buluşa dayalı önemli sayıda şirket kurulmuş, yetki alınmış buluşların, patent devri ve lisanslama hizmetleri ile ilgili de önemli çalışmalar yürütülmektedir.

 

Okunma Sayısı: 8901
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
© 2009 Konya Teknokent A.Ş.
Sitemizdeki yazı ve resimlerin her hakkı saklıdır. İzinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz.
Yazılım: CM Bilişim | Görsel Tasarım: Capitol Medya